تمهيد در ايما و الماع به بعضى حقايق و معارف و مصطلحات موقوف بر سماع كه محتاج اليه و موقوف عليه شرح مذكور است . شرح اصطلاح ممكن ، واجب و وجود فمن جملتها : هر چيز كه در خارج هست « 1 » و از لوازم هستى وى ، آن است كه آثار مختصّهء وى بر وى مترتّب گردد ، يا از آن قبيل است كه در ترتّب اين آثار ، محتاج است به ضمّ ضميمه‌اى ، مادام كه آن ضميمه به وى منضمّ نشود ، آن آثار بر وى مترتب نگردد ؛ يا محتاج نيست به آن ضميمه بلكه آن آثار ، بىاشتراط انضمام امرى مغاير وى به وى بر وى مترتب مىگردد . از آنچه محتاج است به ضميمه ، به ممكن تعبير مىكنند و از آنچه محتاج نيست ، به واجب و از آن ضميمه ، به وجود ؛ و صوفيه قائلين به وحدت وجود ، كه ارباب كشف و شهودند ، به آن رفته‌اند كه ذات واجب تعالى عين آن ضميمه است كه وجود است و وى بذاته ، به همه اشياء محيط و در همه اشياء سارى و وجود همه اشياء به احاطه و سريان وى است در ايشان « 2 » .

--> ( 1 ) . يعنى هر چيزى كه در خارج ، تحقّق وجودى دارد . ( 2 ) . اشياء چون فعل حقّ تعالى هستند ، پس به حقّ تعالى متقوّمند و آنچه منشأ اثر است ، آن اشيايى كه متقوم به فيض حقّ تعالى هستند ، منشأ ايجاد آن‌ها فيض ( نفس رحمانى كه منبسط است ) مىباشد .